Tις τελευταίες ημέρες παρακολουθούμε όλοι τις εξελίξεις σχετικά με το ζήτημα του κορονοϊού. Στις ειδήσεις, στα σπίτια μας, στις εργασίες μας όλοι συζητάμε για τον νέο αυτό ιό και την νέα τάξη πραγμάτων που αυτό θα επιφέρει. Τα σχολεία έκλεισαν, οι άνθρωποι κυκλοφορούν με μάσκες στους δρόμους ενώ στις ειδήσεις αποτελεί το πρώτο θέμα. Η μεγάλη εκταση που έχει πάρει δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστα τα παιδιά τα οποία εκτείθενται σε πολλές και διάφορες πληροφορίες γύρω από το τι είναι ο κορονοϊός. Τα παιδιά εκφράζουν την αγωνία τους μέσα από ερωτήσεις όπως: « θα κολλήσω και εγώ;» «εάν κολλήσει κάτι τέτοιο η γιαγιά ή ο παππούς θα πεθάνει;»
Πως μπορούν οι γονείς να μιλήσουν στα παιδιά για τον κορονοϊό;
- Αποφύγετε την έκθεση του παιδιού σε όλες αυτές τις πληροφορίες. Τα παιδιά τα οποία συνεχώς εκτείθενται σε συζητήσεις και πληροφορίες γύρω από τον κορονοϊο παρουσιάζουν έντονα συμπτώματα άγχους και ανησυχίας και νιώθουν οτι απειλούνται. Δεδομένου οτι δεν έχουν τις ίδιες γνωστικές και συναισθηματικές ικανότητες με έναν ενήλικα, δυσκολέυονται να επεξεργαστούν όλες αυτές τις πληροφορίες που δέχονται και κατακλύζονται από εικόνες και αφηγήσεις που τα τρομάζουν και τα αναστατώνουν. Η παρατεταμένη έκθεση τους μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση φοβιών και γενικευμένου άγχους. Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν η τηλεόραση να κλείνει και τα παιδιά να παιρνούν ποιοτικό χρόνο με τους ενήλικες. Μην θεωρήσετε ότι μπορείται να τα συνδυάσετε, καθώς τα παιδιά, ακόμη και νηπιακής ηλικίας, διαισθάνονται την αγωνία μας και την εσωτερικεύουν.
- Λάβετε υπ΄ όψιν σας την ηλικία του παιδιού: Πρωτού αρχίσετε να δίνετε στα παιδιά διάφορες πληροφορίες γύρω από το θέμα του κορονοϊού , λάβετε υπόψη σας την ηλικία καθώς και το αναπτυξιακό του στάδιο. Προσπαθήστε να χρησιμοποιήσετε λεξιλόγιο που να ταιριάζει στο νοητικό του επίπεδο ώστε να μπορέσει να σας καταλάβει και να καθησυχαστεί. Σε παιδιά προσχολικής /σχολικής ηλικίας μπορείτε να δανιστείτε φράσεις ή και εικόνες από το αγαπημένο τους παραμύθι για να τους περιγράψετε την κατάσταση. Ακόμη και σε μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά προσπαθήστε να μην τα βομβαρδίσετε με ορολογίες και ειδικό λεξιλόγιο που ίσως δεν καταλάβουν, καθώς αυτό ενδέχεται να τους αναστατώσει ακόμη πιο πολύ. Άν έχετε παιδιά διαφόρων ηλικιών μιλήστε τους χωριστά για τον ιό και ευαισθητοποιείστε το μεγαλύτερο παιδί σχετικά με την ευαλωτότητα του μικρότερου.
- Ελέγχξτε τις πληροφορίες που δίνετε στο παιδί.Όπως έχει αναφέρει και η κλινική ψυχλόγος Angharad Rudkin : «Ο τόνος της φωνής μας όταν μιλάμε σε ενα παιδί περνάει μηνύματα εξίσου σημαντική με αυτά που του λέμε». Για τον λόγο αυτό προσπαθείστε να διατηρήσετε έναν ήρεμο και καθησυχαστικό τόνο στην φωνή σας, εστιάζοντας στους τρόπους που μπορούμε να προφυλακτούμε από τον ιό όπως π.χ το συχνό πλύσιμο των χεριών μας έπειτα από κάθε δραστηριότητα. Αυτό που πιο πολύ τρομάζει τα μικρά παιδιά ( όπως φυσικά τρομάζει και εμάς τους ενήλικες ) είναι η αίσθηση απώλειας ελέγχου. Έτσι λοιπόν μιλάμε στα παιδιά για την τωρινή κατάσταση και όχι για πιθανά σενάρια που ενδέχεται να συμβούν.
- Πλησιάστε το παιδί και συζητήστε μαζί του για ότι το απασχολεί. Η αμεση παρέμβαση βοηθάει τα παιδιά να ανακτήσουν γρηγορότερα τις ισορροπίες τους. Ζητήστε από τα παιδιά για το τι έχουν καταλάβει ότι είναι ο κορονοιός και πως νιώθουν σχετικά με τον κορονοϊό. Συζητήστε μαζί τους σχετικά με τα συναισθήματα που αυτό τους προκαλεί και προσπαθήστε να τα καθησυχάσετε. Πολύ σημαντικό ρόλο σε όλο αυτό διαδραματίζει και η δική σας στάση. Χρειάζεται όταν μιλάτε μαζί τους να είστε ψύχραιμοι, λογικοί, να μην σας βλέπουν ανησυχους και γεμάτους πανικό γιατί αυτό δεν θα τους βοηθήσει . Αντιθέτως θα τους αυξήσει την ανησυχία και το άγχος τους. Πολύ σημαντικό είναι τα παιδιά να νιώθουν ασφάλεια για να μιλήσουν ανοικτά. Να είστε πρόθυμοι να απαντήσετε σε οποιαδήποτε ερώτηση όπως π.χ «πόσο καιρό δεν θα πηγαίνουμε σχολείο;» ή «τι θα πάθω εαν αρρωστήσω;», ή «μπορεί να πεθάνει η γιαγιά και ο παππούς εάν αρρωστήσουν;» Προσπαθείστε να κατανοήσετε αυτό που νιώθει το παιδί και μην ενοχοποιήσετε κανένα συναίσθημα. Ενθαρρύνετε το παιδί να εκφράσει ελεύθερα αυτό που νιώθει.
- Να είστε ειλικρινείς χωρίς να παρέχετε ψευδή καθησυχασμό.Σε αυτές τις δύσκολες ώρες το παιδί πρέπει να βρει κάποιον που να εμπιστευτεί και να μιλήσει μαζί του για όσα νιώθει. Στην προσπάθεια αυτή ο γονιός οφείλει να διατηρήσει την ψυχραιμία του και τον ρεαλισμό της κατάστασης. Προσπαθείστε να καθησυχάσετε τα παιδιά με πραγματικές και όχι με ψευδείς πληροφορίες . Το παιδί για να μπορέσει να νιώσει ασφαλές και να εμπιστευτεί οτι δεν βρίσκεται πλέον σε κίνδυνο πρέπει να γνωρίζει όλη την αλήθεια. Εξηγήστε τους οτι ακόμα και αν κάποιος νοσήσει μπορεί να γίνει καλά. Δώστε τους να καταλάβουν πως τόσο τα ίδια όσο και εσείς δεν κινδυνεύετε να πάθετε κάτι και πως αυτοί πως βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο είναι οι ηλικιωμένοι και αυτοί που έχουν ήδη χρόνια προβλήματα υγείας . Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει οτι δεν μπορούμε να δώσουμε στα παιδιά μας ελπίδα ότι όλο αυτό θα περάσει και να τα κάνουμε να πιστέψουν οτι θα βγουν πιο δυνατά από αυτό.
- Διατηρήστε την καθημερινή τους ρουτίνα. Το κλείσιμο των σχολείων και η διακοπή των εξωσχολικών τους δραστηριοτήτων είναι από μόνα τους του μία μεγάλη αλλαγή στην καθημερινή ρουτίνα του παιδιού που έχει επιφέρει μεγάλη αναστάτωση και άγχος. Στην περίπττωση αυτή βρείτε άλλους τρόπους για να δείξετε στο παιδί οτι συνεχίζει το πρόγραμμα του κανονικά όπως π.χ δώστε βαρύτητα στην συχνότητα των γευμάτων ή ρυθμίστε τις ώρες μελέτης τους. Κάντε τα να νιώσουν πως τα νέα δεδομένα δεν θα διαταράξουν την καθημερινότητά τους τόσο έντονα. Επίσης τώρα που τα παιδιά σας θα βρίσκονται στο σπίτι προσπαθήστε να περάσετε χρόνο μαζί τους ώστε να τα κάνετε να ξεχαστούν και να επικεντρωθούν σε ευχάριστες και ανέμελες δραστηριότητες. Τι μπορείτε να κάνετε ;
- Δημιουργήστε μαζί τους μία κατασκευή ή συνθέστε το αγαπημένο τους παζλ
- Τακτοποιήστε μαζί το δωμάτιο τους δείχοντας τους πόσο σημαντική είναι η καλή προσωπική υγιεινή για την πρόληψη του ιού.
- Παίξτε μαζί τους με τα αγαπημένα τους παιχνίδια
- Βάλτε να δείτε μία ταινία
- Μαγειρέψτε όλοι μαζί και προετοιμάστε το φαγητό της επόμενης μέρας.
Είναι ευκαιρία να κάνουμε όλα εκείνα που δεν προλαβαίναμε να κάνουμε με και για τα παιδιά μας.
Η ψύχραιμη αντιμετώπιση της κατάστασης θα μας βοηθήσει όλους να διαχειριστούμε τα νέα δεδομένα και να πάρουμε τα κατάλληλα μέτρα υγιεινής ώστε να προστατέψουμε εμάς αλλά και τους γύρω μας.
Ελένη Πέππα & Νάντια Γκίκα
Psy-Academy
Ινστιτούτο εκπαίδευσης και έρευνας
